webmaster, 24 november 2010
Cambodja , Kampong Cham 31°

Do´s en don´ts

Hallo allemaal,

We zijn nu meer dan een jaar in Cambodja, en ondanks onze goede voornemens zijn wij de minst betrouwbare ‘bloggers’ in Azië gebleken. Op de één of andere manier maken we steeds geen tijd om een nieuw stukje te schrijven. Het idee voor dit stukje ‘do’s en don’ts in Cambodja’ hebben we al maanden, maar tussen idee en uitvoering …..

Na dertien maanden in Cambodja zijn de dingen die we aanvankelijk volslagen idioot vonden ook voor ons normaal geworden. Waarschijnlijk worden we, terug in Nederland, stapelgek van wat we eerst als normaal beschouwden. Denk aan dingen als: afspraken maken en nakomen, de drukte in Nederland en het feit dat alles – tot ver achter de komma – is geregeld en bepaald (en de meeste mensen zich nog aan die regels en bepalingen houden ook….).
De cultuur hier is (uiteraard) een totaal andere dan de onze. Er zijn wel overeenkomsten, maar minstens evenveel verschillen. Voor diegene die erover denken ooit naar Cambodja te komen, een overzicht van de meest opmerkelijke verschillen in de vorm van een aantal do’s en don’ts:

The do’s
• Iedereen met broer en zus aanspreken. Bong is broer en Bongsrey is (oudere) zus. Het woord broer / zus gebruik je hier voor alle vrienden en kennissen, tenzij ze veel ouder / jonger zijn dan jij.
• Vraag gerust aan iemand wat zijn / haar salaris is. Is gewoon basisinformatie in dagelijkse conversatie zeg maar. De antwoorden op deze vraag laten je wellicht schrikken, een goed salaris ligt hier rond de 200$/maand!
• Kom gerust een half uur te laat, iedere smoes is toegestaan behalve het rode stoplicht (er zijn alleen in Phnom Penh stoplichten) en de open brug (er zijn geen bruggen die open kunnen). Iedere andere smoes: OK. Veelgebruikt: het regende! Khmer hebben een hekel aan rijden in de regen. Ze worden nat en de weg wordt glad vanwege de blubber. Oplossing: later komen (of wegblijven).
• Draag je pyjama naar de markt, op straat, eigenlijk overal, behalve op bruiloften. Op bruiloften dien je als vrouw op je allermooist te verschijnen, zie ook de foto van Maroesjka tijdens de laatste bruiloft. Voor mannen geldt tijdens de bruiloft: casual kleden is ook OK.
• Overdag op je brommer je licht aan, in het bijzonder op de grote wegen. Andere bestuurders zullen denken dat je VIP bent en iets (let op: iets, niet heel veel) voorzichtiger met je omgaan. Zie ook de don’ts. Risico: de politie kan je aanhouden vanwege het illegaal voeren van licht en een kleine ‘bijdrage’ vragen. Zier ook hiervoor de don’ts.
• Maak belangrijke vrienden (gouverneurs, hoge mensen bij de politie etc) en trakteer ze af en toe op een biertje in de bar. Procedures worden hiermee aanzienlijk versneld en als je een probleem hebt kun je die ‘vrienden’ bellen en helpen ze je uit de brand.
• Voor de mannen: bezoek eens een Khmer bar. Uitstekende gelegenheid om locals te ontmoeten en je Khmer te oefenen. Je hoeft je drankje zelden zelf bij te schenken - daar hebben ze bediening voor -. Helaas, voor de meeste vrouwen is de Khmer bar een don’t.
• Probeer de taal een beetje te leren. Khmer zijn erg trots wanneer een ‘Barang’ hun taal kan spreken.
• Scheer je als man regelmatig: ongeschoren mannen worden beschouwd als ‘apen’ en ook zo genoemd.
• Eet eens een heerlijk eendenei met een kuiken erin!!! Schijnt de potentie een enorme opkikker te geven en is een ware delicatesse (als je de Khmer mag geloven) Wij denken dat we niet alles in Cambodja hoeven te proberen. De gefrituurde tarantula was wel genoeg (dus misschien had dit bij de don’ts moeten staan).
• Zit je in een restaurant / bar, en hangt de bediening weer eens ver weg bij de TV, schreeuw gerust om de rekening in een restaurant : “som kut loei”. Niet onbeleefd!
• Gooi de (papieren) servetjes tijdens het eten rustig op de grond. Vuilnisbakken zijn er waarschijnlijk niet en ze op tafel laten liggen is zó smerig.
• Verstopte neus: één neusgat dichtdrukken en door het andere neusgat zo hard mogelijk de klodders snot naar buiten blazen. Ook aan een tafeltje in een restaurant geen probleem (wel even je hoofd ietsje wegdraaien). Je neus snuiten in een zakdoek is een don’t erg goor naar Khmer begrippen!
• Een ABC biertje (8%) met ijs en een rietje drinken (het blokijs wordt achter op een motor naar het restaurant gebracht (drup drup drup) en wordt met stok fijn geslagen. Hebben jullie er een beeld bij? Deze do geldt overigens voor alle drankjes, tenzij je het drankje op kamertemperatuur (30 graden) wilt drinken.
• Hier blijf je rijden met je moto. Bij het bereiken van je bestemming óf als je benzine op is zet je de motor stil, in alle andere gevallen: rijden met dat ding! Stopbord dat negeer je gewoon. Je neemt de binnenbocht, gaat tegen het verkeer in zolang je maar blijft rijden. Af en toe ga ik stil staan om even te wachten - nou dat snappen ze echt niet. Gevolg: paniek, wat gaat ze doen???

Tot zover de dingen die je vooral wél moet doen hier, uiteraard zijn er ook zaken die je beter niet kunt doen. Sommige zaten al verstopt in de do’s, maar hier een aanvulling:

The don’ts
• Toon geen emoties in het openbaar, in het bijzonder boosheid! Ben je boos, houd je gezicht in de plooi en zeg maar even niets meer.
• Westerse vakantiekleding dragen als minirokjes, haltertops etc raden we niet aan. De Khmer zullen je nakijken, ze zullen over je praten en ze zullen ervan overtuigd dat je een prostitué bent. Zwemmen in meren doe je bij voorkeur in lange broek en T-shirt.
• Houd je niet aan de formele verkeersregels en reken er ook niet op dat anderen dat doen. Die Toyota Landcruiser van UNICEF (waarom rijdt UNICEF trouwens op asfaltwegen met enorme 4-wheel drives?) stopt écht niet voor jou op je fiets/brommertje, ook al staat er voor die Landcruiser een stopbord!
• Licht aan overdag – het voeren van licht op brommer of auto is overdag alleen toegestaan aan VIP’s. Als het donker is is het voeren van licht overigens niet verplicht! Zie ook de do’s.
• Stoppen als de verkeerspolitie dat wil (te herkennen aan blauwe uniformen) je wil laten stoppen. Stoppen is betalen! Een Khmer die niet stopt willen ze nog wel eens een mep verkopen met hun knuppel, bij Westerlingen waarschijnlijk niet.
• Engels spreken, de meeste Khmer spreken het niet. Buiten de grote steden een grote don’t.
• Khmer spreken, de meester Khmer verwachten dat een ‘Barang’ (Westerling) geen Khmer spreekt en ‘schakelt uit’ zodra de Barang begint te praten. Ze gaan er van uit dat je een vreemde taal spreekt. Do: zeg eerst (in het Khmer): ik ga nu Khmer spreken. De meeste Khmer beginnen dan te luisteren.
• Voor de dames: ga niet naar de Khmer bars. De meeste andere bezoekers zijn Khmer mannen, je zult er erg uit de toon vallen, maar waarschijnlijk wel veel aandacht krijgen! Speciale gelegenheden voor ‘Barangs’ zijn OK. Deze hebben veelal een uithangbord in Engels en Khmer.
• Zonnen: voer maar af van je lijst. De hoge Cambodjaanse zonnestand levert een ‘verbranden binnen 30 minuten’ garantie. Helpt geen factor 30 tegen trouwens.
• Bang zijn voor onze ´kruipende vrienden´. Mieren, spinnen, kakkerlakken, duizendpoten, miljoenpoten enz., je vindt ze overal en je kunt ze niet ontlopen. De oplossing tegen kakkerlakken zijn overigens kippen - die lusten ze graag. Tegen mieren en de andere kruipers is weinig te doen, je vermoordt er 10 en er komen er 1000 om de overleden vrienden op te ruimen. Dat betekent natuurlijk niet dat je hoeft te accepteren dat de mieren een nest beginnen in de je kledingkast (waar gebeurd….)… KILL (ook waar gebeurd, de eieren uit het nest [duizenden] aan de kippen voeren)!!! Pas trouwens op de voor de allerkleinste rode miertjes. Ze bijten zonder aanleiding en een beet van de kleine krengen is erg pijnlijk. Een ontmoeting met deze miertjes is een echte don’t!
• Lange stukjes typen voor je weblog. Als je te lange stukjes typt loopt de accu van je laptop leeg, en aangezien ‘powercuts’ aan de orde van de dag zijn moet je zorgen dat je altijd energie overhoudt in je accu…. Over en sluiten dus…

Tot later!

Met HalloBuitenland.nl kun je Myrko in Cambodja echt goedkoop bellen!